ΦΟΥΚΑΝΖΑΖΕΝΤΖΙ, ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΙΣΤΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟ (ΖΑΖΕΝ), του ΕΪΧΕΪ ΝΤΟΓΚΕΝ

Μιλώντας ειλικρινά, ο Δρόμος είναι ουσιαστικά τέλειος και βρίσκεται παντού, διαπερνάει τα πάντα. Πως είναι δυνατόν να εξαρτιέται από την προσπάθεια και την πραγματοποίηση; Εφ’ όσον η διδασκαλία του Ντάρμα είναι ελεύθερη και πάντα προσβάσιμη, σε τι θα χρησίμευε η προσπάθεια; Ο καθρέφτης είναι χωρίς σκόνη, γιατί κάποιος να προσπαθεί να τον γυαλίσει; Τίποτα απολύτως δεν λείπει από το μέρος που βρίσκεσαι αυτήν εδώ την στιγμή. Για ποιο λόγο τότε να τρέχεις εδώ κι εκεί αναζητώντας;

Όμως, ακόμα και με τον  παραμικρό διαχωρισμό, ο Δρόμος απομακρύνεται από σένα όσο ο ουρανός από τη Γη. Όταν εμφανίζεται, έστω κι ελάχιστα, το «μου αρέσει» ή το «δεν μου αρέσει», ο νους χάνεται στη σύγχυση. Αν για παράδειγμα κάποιος νιώθει περήφανος για την κατανόησή του και πιστεύει ότι είναι πολύ κοντά στη φώτιση, έχει αναλαμπές της σοφίας που διαπερνάει τα πάντα και πιστεύει ότι έχει προχωρήσει στο Δρόμο κάνοντας το νου του διαυγή και εγείροντας φιλοδοξίες να εισβάλει στον ίδιο τον ουρανό, (αυτός) αν και μπορεί να περιπλανιέται στο προαύλιο, παρ’ όλα αυτά, χάνει τον ζωτικό Δρόμο της ολικής απελευθέρωσης.

Χρειάζεται να αναφέρω τον Βούδα στο άλσος της Τζέτα, ο οποίος ενώ κατείχε ήδη την έμφυτη σοφία, συνέχισε να κάθεται ευθυτενής σε διαλογισμό επί έξι χρόνια; Η επιρροή του συνεχίζει ακόμα και σήμερα. Ο δάσκαλος Μποντιντάρμα στο ναό των Σαολίν  πέρασε εννιά χρόνια σε καθιστικό διαλογισμό κοιτώντας τον τοίχο αν και ήδη είχε λάβει την μετάδοση της σφραγίδας του νου. Εφ’ όσον αυτό ίσχυε για τους αρχαίους δασκάλους, πώς είναι δυνατόν οι άνθρωποι σήμερα να παραμελούν την πραγμάτωση του Δρόμου και να μην ακολουθούν το παράδειγμά τους κάνοντας άσκηση;

Σταμάτα κάθε προσπάθεια να καταλάβεις διανοητικά, με το να εξετάζεις τις λέξεις και να κολλάς στα λόγια. Μάθε να κάνεις ένα βήμα πίσω και να στρέφεις το φως σου προς τα μέσα για να φωτίσεις τον εαυτό σου. Ο νους και το σώμα θα καταρρεύσουν από μόνα τους και τότε θα αποκαλυφθεί το αληθινό σου πρόσωπο. Άμα θες να βιώσεις την πραγματικότητα όπως είναι, πρέπει να ξεκινήσεις την εξάσκηση αμέσως, χωρίς αναβολές.

Για το ζαζέν χρειάζεται ένα ήσυχο μέρος ,η τροφή και το νερό με μέτρο. Ξέχνα τις έννοιες της ημέρας και τις υποχρεώσεις κι άφησε τις χιλιάδες σκέψεις να καταλαγιάσουν. Μην σκέφτεσαι καλό ή κακό ή υπέρ και κατά και μην κρίνεις τις σκέψεις και τις απόψεις (που εμφανίζονται) σαν σωστές ή λάθος. Σταμάτα όλες τις κινήσεις του νου. Μην κάθεσαι με σκοπό να γίνεις Βούδας. Το ζαζέν δεν έχει σχέση με το να κάθεσαι ή να ξαπλώνεις.

Στο χώρο που χρησιμοποιείς για ζαζέν στρώσε ένα παχύ στρώμα και βάλε ένα στρογγυλό μαξιλάρι επάνω του. Κάθισε οκλαδόν είτε στη στάση του λωτού είτε στη στάση του μισού λωτού. Στην πλήρη στάση του λωτού τοποθετείς πρώτα τον δεξί αστράγαλο στον αριστερό μηρό και μετά, τον αριστερό αστράγαλο στον δεξί μηρό. Στη στάση του μισού λωτού απλά βάζεις τον αριστερό αστράγαλο στον δεξί μηρό. Τακτοποίησε τα ρούχα και τη ζώνη σου έτσι ώστε να είναι άνετα και μετά βάλε το δεξί σου χέρι πάνω στην αριστερή φτέρνα και φέρε την αριστερή παλάμη επάνω στη δεξιά ( και οι δύο παλάμες κοιτούν προς τα πάνω). Οι άκρες από τους αντίχειρες αγγίζονται απαλά.

Μείνε ευθυτενής, χωρίς να γέρνεις δεξιά ή αριστερά, μπροστά ή πίσω. Βεβαιώσου ότι τα αυτιά είναι πάνω από τους ώμους και η μύτη στην ίδια ευθεία με τον αφαλό. Η γλώσσα ακουμπάει στη μπροστινή μεριά του ουρανίσκου έχοντας τα δόντια και τα χείλη απαλά κλειστά. Τα μάτια παραμένουν διαρκώς ανοιχτά και η αναπνοή γίνεται με φυσικό τρόπο από τη μύτη.

Αφού τακτοποιήσεις τη στάση , πάρε μια βαθιά αναπνοή και εξέπνευσε εντελώς. Άρχισε να λικνίζεις τον κορμό του σώματος δεξιά και αριστερά μέχρι να βρεις μια σταθερή ακίνητη θέση. Σκέψου τη μη σκέψη. Πώς γίνετε να σκεφτείς τη μη σκέψη; Πηγαίνοντας πέρα από την σκέψη. Αυτή είναι η ουσιαστική τέχνη του ζαζέν.

Το ζαζέν για το οποίο μιλάω δεν είναι το να μαθαίνεις διαλογισμό. Είναι απλά η πύλη του Ντάρμα της άνεσης και της ευδαιμονίας, η άσκηση-πραγμάτωση της τέλειας φώτισης. Είναι η εκδήλωση της απόλυτης πραγματικότητας. Καμία παγίδα και κανένα δίχτυ δεν μπορεί να το φυλακίσει. Από τη στιγμή που κατανοήσεις την ουσία του, είσαι σαν τον δράκο που κολυμπάει σε γνώριμα νερά ή τον τίγρη που επιστρέφει στο βουνό του. Να θυμάσαι ότι ακριβώς εκεί στο ζαζέν, το αληθινό Ντάρμα  εκδηλώνεται αυθόρμητα και ευθύς αμέσως η νωθρότητα και η νοητική ανησυχία τελειώνουν.

Για να σηκωθείς από το κάθισμα, κινήσου αργά και ήσυχα, ήρεμα και συνειδητά. Ποτέ μην σηκώνεσαι βίαια ή απότομα. Εξετάζοντας προσεκτικά το παρελθόν, βλέπουμε ότι η υπέρβαση της φώτισης και της μη φώτισης ή το να πεθαίνεις καθιστός ή όρθιος (όπως έκαναν οι μεγάλοι δάσκαλοι του Ζεν), βασίζονταν ολοκληρωτικά σε αυτήν τη δύναμη (του ζαζέν).

Επιπλέον είναι αδύνατον για τον δυαδικό νου να καταλάβει την ευκαιρία για φώτιση που προέρχεται από ένα δάχτυλο, μια σημαία, μια βελόνα, ένα ξύλινο σφυρί ή την βαθιά  κατανόηση που προκαλείται με την βοήθεια ενός χοσού (μικρή βούρτσα που κρατάει ένας δάσκαλος του Ζεν), μιας γροθιάς, ενός ραβδιού ή μιας κραυγής. Στ’ αλήθεια, δεν μπορεί να γίνει κατανοητό ούτε από κάποιον που έχει αποκτήσει υπερφυσικές δυνάμεις. Το ζαζέν είναι πέρα από κάθε εικόνα και περιγραφή. Δεν είναι αλήθεια ότι πρόκειται για έναν δρόμο που προηγείται της γνώσης και της αντίληψης;

Με βάση όλα αυτά, η ευφυία ή η βλακεία δεν έχουν καμία σημασία, καμία διαφορά ανάμεσα στον ανόητο και τον έξυπνο. Εάν εξασκηθείς στο ζαζέν αποφασιστικά, με όλη σου την καρδιά, αυτό από μόνο του είναι η πραγμάτωση του Δρόμου. Η άσκηση-πραγμάτωση είναι από την φύση της αγνή, δεν είναι κάτι ιδιαίτερο. Το να την βιώνεις είναι ζήτημα της καθημερινής ζωής.

Σε αυτόν ή σε άλλους κόσμους,  από την Ινδία ως την Κίνα, όλοι διατήρησαν εξίσου τη σφραγίδα του Βούδα και όλοι έδωσαν έμφαση στην αφοσίωση στον καθιστικό διαλογισμό,  να κάθεσαι ακίνητος με πλήρη αποφασιστικότητα. Αν και οι περιστάσεις μπορεί να διαφέρουν κατά χιλιάδες τρόπους, απλά αφιερώσου στο ζαζέν, παραδίδοντας τον εαυτό σου ολοκληρωτικά στην πραγμάτωση του Δρόμου. Για ποιο λόγο να παρατήσεις το μαξιλάρι του διαλογισμού στο σπίτι σου και να περιπλανηθείς άσκοπα στην σκόνη άλλων χωρών; Ακόμα και μ’ ένα στραβοπάτημα παρεκκλίνεις και χάνεις το Δρόμο που απλώνεται μπροστά σου.

Τώρα που έχεις τη μοναδική ευκαιρία του να κατέχεις ανθρώπινο σώμα μη χάνεις τον καιρό σου άσκοπα. Φρόντισε αυτό το εργαλείο του Δρόμου του Βούδα. Ποιος μπορεί να είναι ευχαριστημένος με τη σπίθα της τσακμακόπετρας (ενώ ο ήλιος λάμπει); Εξ’ άλλου το σώμα είναι σαν την πρωινή δροσιά πάνω στο γρασίδι, η ανθρώπινη ζωή είναι φευγαλέα σαν το φως της αστραπής, χάνεται σε μια στιγμή.

Σας ικετεύω όλους εσάς που ασκείστε στην υπέροχη παράδοση του Ζεν, συνηθισμένοι να ψηλαφείτε τον ελέφαντα, μην αμφιβάλλετε όταν βλέπετε τον αληθινό δράκο. Αφιερώστε όλη σας την ενέργεια στον άμεσο Δρόμο που οδηγεί κατευθείαν στο απόλυτο. Σεβαστείτε όλους αυτούς που με αβίαστη προσπάθεια τον έφτασαν ως το τέλος και ξεπέρασαν κάθε ανθρώπινη δράση. Βιώστε τη φώτιση του Βούδα και κληρονομήστε το σαμάντι των πατριαρχών. Προσπαθείτε συνεχώς, και σίγουρα θα γίνετε σαν και αυτούς. Το  θησαυροφυλάκιο θα ανοίξει από μόνο του για σας και θα μπορέσετε να χρησιμοποιήσετε  τον θησαυρό όπως επιθυμείτε.