TAEKWON-DO

Το Τaekwon-Do είναι η πιο δημοφιλής κορεάτικη πολεμική τέχνη και το εθνικό άθλημα της Κορέας. Αποτελεί μία από τις πιο διαδεδομένες πολεμικές τέχνες παγκοσμίως και από το 2000 το αγωνιστικό κομμάτι της μάχης έγινε επίσημο Ολυμπιακό αγώνισμα.

Στα κορεάτικα “Tae” σημαίνει «τεχνική ποδιών», “Kwon” σημαίνει «τεχνική χεριών» και “Do” σημαίνει «Δρόμος».

Ο ορισμός

Το Taekwon-Do είναι μια εκδοχή άοπλης μάχης σχεδιασμένη για τους σκοπούς της αυτοάμυνας. Ωστόσο, είναι πολύ περισσότερα πράγματα από αυτό.

Είναι η επιστημονική χρήση του σώματος στη μέθοδο της αυτοάμυνας. Ένα σώμα που έχει αποκτήσει την ύστατη χρήση των δυνατοτήτων του μέσα από την έντονη σωματική και πνευματική εξάσκηση.

Είναι μια πολεμική τέχνη που δεν μπορεί να συγκριθεί με καμία άλλη ούτε στο θέμα της δύναμης ούτε και της τεχνικής. Αν και είναι πολεμική τέχνη, η πειθαρχία της, η τεχνική της και η πνευματική της εξάσκηση είναι το κονίαμα για την οικοδόμηση μιας ισχυρής αίσθησης της δικαιοσύνης, του σθένους, της ταπεινότητας και της αποφασιστικότητας.

Είναι αυτή η διανοητική κατάσταση που διαχωρίζει τον πραγματικό ασκητή από το άτομο που δημιουργεί μόνο εντυπώσεις.

Συνεπάγεται επίσης έναν τρόπο σκέψης και ζωής, ιδιαίτερα στην ενστάλαξη της έννοιας και του πνεύματος της αυστηρής αυτοεπιβολής της πειθαρχίας, καθώς και ένα ιδανικό της θωράκισης του χαρακτήρα με το ευγενικό ηθικό.

Σύμφωνα με την κατά λέξη μετάφραση «Tae» σημαίνει αναπήδηση ή πέταγμα, κλωτσιά ή χτύπημα με το πόδι. Το «Kwon» δηλώνει τη γροθιά —κυρίως το χτύπημα ή την πρόκληση ζημιάς με το χέρι ή τη γροθιά. Το «Do» δηλώνει τον τρόπο ή τη μέθοδο —ο σωστός τρόπος όπως αυτός δημιουργήθηκε από τους αγίους και τους σοφούς του παρελθόντος. Εξετάζοντας συνολικά τον όρο, το «Taekwon-Do» δηλώνει την πνευματική εξάσκηση και τις τεχνικές άοπλης μάχης για αυτοάμυνα καθώς και για υγεία, συμπεριλαμβάνοντας τις γροθιές, τα χτυπήματα με τα πόδια, τα μπλοκ και τις διαφυγές με γυμνά χέρια και πόδια με σκοπό την ταχεία καταστροφή του κινούμενου αντιπάλου ή των κινούμενων αντιπάλων.

Το Taekwon-Do επιτρέπει σίγουρα στον αδύναμο να αποκτήσει ένα άριστο όπλο μαζί με την αυτοπεποίθηση για την υπεράσπιση του εαυτού του καθώς και την νίκη υπέρ του αντιπάλου.

Φυσικά, εάν δεν εφαρμοστεί σωστά, το Taekwon-Do μπορεί να αποτελέσει ένα θανάσιμο όπλο. Ως εκ τούτου, η πνευματική εξάσκηση πρέπει πάντα να τονίζεται ώστε να αποφευχθεί κάθε ενδεχόμενο να γίνει κάποια κατάχρηση από τους μαθητευόμενους.

Η συνεχής εκπαίδευση είναι απαραίτητη για να διατηρηθεί κανείς σε άριστη φόρμα και φυσική κατάσταση. Στην εκπαίδευση, χρησιμοποιούνται όλοι οι μύες του ανθρώπινου σώματος.

Με τη χρήση των μυών ενός ατόμου, είναι δυνατός ο έλεγχος και η αξιοποίηση όλης της διαθέσιμης ενέργειας που παράγεται από κάθε μυϊκή συστολή. Στη συνέχεια, καθίσταται αναγκαία η μεταβίβαση της εν λόγω δύναμης στον στόχο, ιδίως όπου εντοπίζονται τα πιο ευάλωτα ή ζωτικά σημεία του αντιπάλου και όταν ο αντίπαλος είναι σε κίνηση.

Οι ώρες που αφιερώνονται στην εκπαίδευση δεν θα πρέπει να θεωρούνται χαμένες. Διότι είναι βέβαιο ότι ο μαθητευόμενος έχει να καρπωθεί μια πλούσια ανταμοιβή με τη μορφή των γρήγορων αντιδράσεων και των θανάσιμων χτυπημάτων εναντίον του εχθρού του ή σε κάθε περίπτωση να σώσει τη ζωή του, αν και όταν προκύψει ανάγκη.

Ακόμα και αν η ενασχόληση με το Taekwon-Do γίνεται για τους σκοπούς της εξάσκησης και μόνο, η απόλαυση που έχει κάποιος από αυτό μπορεί να δικαιολογήσει τον χρόνο που επενδύει. Ως σωματική άσκηση, είναι εξίσου κατάλληλο για τους νέους και τους ηλικιωμένους, τους άντρες και τις γυναίκες.

Ιστορικά στοιχεία

Το Taekwon-Do πρωτοεμφανίζεται με διαφορετικές ονομασίες στην Κορέα, περίπου τον 6ο αιώνα π. Χ.. Η τεχνική του ΤaeKwon-Do αναπτύχτηκε αρχικά από Βουδιστές μοναχούς για αυτοάμυνα εναντίον ληστών και άγριων ζώων και αργότερα χρησιμοποιήθηκε για στρατιωτικούς σκοπούς από τα κρατίδια της Κορέας.

Η επίσημη ονομασία του Taekwon-Do δόθηκε το 1955 από τον Δάσκαλο Choi Hong Hi. Το 1965 εμφανίζεται στην Ευρώπη από τον Δάσκαλο Kwon Jae Hwa και το 1969 στην Ελλάδα από τον μαθητή του, τον Δάσκαλο Σταμάτη Κάσση, με στόχο τη διδασκαλία του Taekwon-Do.

Ο εκφυλισμός των πολεμικών τεχνών

Στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό, σε πολλές περιπτώσεις οι πολεμικές τέχνες της Ανατολής εμφανίζονται να επιδιώκουν σκοπούς εντελώς «έξω» από τη αρχική τους φιλοσοφία και σε πολλές περιπτώσεις διδάσκονται (αν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τη λέξη αυτή) από άτομα που στοχεύουν στην εμπορική εκμετάλλευση ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν κακή φήμη γύρω από το αντικείμενο. Σε αυτό συντελεί και η κινηματογραφική εκμετάλλευση, καθώς χοντροκομμένες ταινίες του είδους κάνουν κάθε σοβαρό σκεπτόμενο άτομο να απορρίπτει στο σύνολό τους αυτές τις πολεμικές τέχνες και να τις ταυτίζει απλά και μόνο με μια βίαιη συμπεριφορά. Ολα αυτά συντελούν σε μια εκφυλιστική παρουσίαση των πολεμικών τεχνών της Ανατολής και δημιουργούν μια εικόνα που δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική τους ταυτότητα. Παράλληλα όμως παρατηρεί κανείς και ξεχωριστές προσπάθειες για τη σωστή διδασκαλία και διάδοση των πολεμικών τεχνών της Ανατολής.

Σε ποιους απευθύνεται το Taekwon-Do

Η διδασκαλία του Taekwon-Do ως σωματική και ψυχική άσκηση, απευθύνεται σε άτομα κάθε ηλικίας. Δεν χρειάζεται προηγούμενη εμπειρία σε άλλα αθλήματα ούτε ιδιαίτερες σωματικές ικανότητες για να ασχοληθεί κάποιος με το Taekwon-Do. Αρχίζοντας από το μηδέν, ακόμη και ένα εντελώς αγύμναστο άτομο βελτιώνεται σιγά-σιγά με τη συνεχή προσπάθεια και άσκηση.

Η μονή προϋπόθεση για να ασκηθεί κάποιος στο Taekwon-Do είναι να ιεραρχήσει σωστά και να συμπεριλάβει μέσα στους καθορισμένους του στόχους (οικονομική ευμάρεια, οικογένεια, καταναλωτισμός) έναν ακόμα στόχο (ίσως τον σπουδαιότερο) που είναι η βελτίωση της ψυχικής και σωματικής του υγείας. Η καθημερινή κούραση και η έλλειψη χρόνου, όχι μόνο δεν αποτελούν αρνητικούς παράγοντες για την άσκηση στο Taekwon-Do, αντιθέτως μάλιστα, μέσα από την άσκηση αυτή, η κούραση εκτονώνεται και εξαφανίζεται, και ο χρόνος ξανακερδίζεται μέσα από τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Στόχοι του Taekwon-Do

Το Taekwon-Do πέρα από μια παλαιή Κορεάτικη πολεμική τέχνη αναπτύσσει την πνευματική και σωματική ισορροπία, βελτιώνει τον τρόπο αναπνοής, αυξάνει τον αυτοέλεγχο των κινήσεων, των συναισθημάτων και της σκέψης, μειώνει τον χρόνο αντίδρασης, η δε διαρκής αυτοπαρατήρηση, την οποία καλλιεργεί και εξασκεί, βοηθά ώστε να βελτιωθεί ο χαρακτήρας. Έτσι, η αυτοπεποίθηση και η σιγουριά που αποκτιέται μετά από πολυετή άσκηση έχουν ως αποτέλεσμα την αυτοσυγκράτηση και την γαλήνη.

Το Taekwon-Do είναι μια τέλεια ψυχοσωματική άσκηση. Και αν δεν μπορεί να αλλάξει τα γεγονότα, εκείνο που σίγουρα αλλάζει είναι η στάση του ασκουμένου απέναντι σε αυτά. Αυτή η αλλαγή στάσης λειτουργεί καταλυτικά αποτοξινώνοντας τον οργανισμό από τα δηλητήρια του άγχους, της σκληρότητας και του φόβου. Ετσι, σταματά μια οικολογική καταστροφή στο επίπεδο του δικού μας κόσμου. Και με αυτή την κατανόηση, απαλλαγμένοι από τους προσωπικούς μας ρυπαντές, μπορούμε να λειτουργήσουμε συμπαντικά.

Πλεονεκτήματα του Taekwon-Do στην ψυχολογία του παιδιού

Το παιδί μαθαίνει πώς να χειρίζεται και να εξωτερικεύει το άγχος, τον θυμό του και άλλα αρνητικά συναισθήματα, διοχετεύοντας έτσι την ενέργειά του με έναν υγιή τρόπο – ενέργεια η οποία θα μπορούσε υπό άλλες συνθήκες να οδηγήσει σε λάθος δρόμο με αρνητικές συνέπειες (π.χ. παραβατική συμπεριφορά, επιθετικότητα, βία).

Επίσης, βελτιώνει τις συναισθηματικές ικανότητες, την πειθαρχία, την υπακοή, το θάρρος, την εμπιστοσύνη, τον σεβασμό και αυξάνει την αυτοπεποίθηση του παιδιού. Το παιδί μαθαίνει να συγκρατεί την ψυχραιμία του και να έχει αυτοέλεγχο, καθώς επίσης να τηρεί και να συμβαδίζει με τους κανόνες της ομάδας και του συνόλου.

Τα παραπάνω είναι βασικά στοιχεία για την ορθή συμπεριφορά, τη σωστή κοινωνικοποίηση του παιδιού και την ομαλή ένταξή του σε άλλα κοινωνικά σύνολα όπως είναι το σχολείο, η οικογένεια, η παρέα του, μια αθλητική ομάδα κλπ.

Επιπλέον, αυξάνει τα επίπεδα συγκέντρωσης, την αντίληψη και κρίση του παιδιού, καθώς και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και τη δεινότητα της επικοινωνίας (λεκτική ή μη λεκτική). Μέσω του Taekwon-Do, το παιδί λαμβάνει ερεθίσματα τα οποία καλείται να αποκωδικοποιήσει με τον δικό του μοναδικό τρόπο και να λάβει δράση σύμφωνα με τη δική του κρίση. Γενικότερα, εξασκεί και βελτιώνει τις διανοητικές και γνωστικές του ικανότητες.

Περαιτέρω, το Taekwon-Do είναι μια ψυχαγωγική, ευχάριστη και παραγωγική δραστηριότητα για τα παιδιά, τα οποία χαρακτηρίζονται από την έμφυτη ανάγκη για κίνηση και δημιουργική έκφραση. Τα παιδιά έρχονται σε επαφή με τον εαυτό τους, γνωρίζουν τις αδυναμίες τους, τα όριά τους αλλά και τις δυνατότητες και ικανότητές τους. Αναπτύσσουν δηλαδή, αυτογνωσία.

Επεξήγηση των Αρχών

Είναι περιττό να αναφέρει κανείς ότι η επιτυχία ή η αποτυχία της διδασκαλίας του Taekwon-Do εξαρτάται σημαντικά από τον βαθμό στον οποίο τηρούνται και εφαρμόζονται οι αρχές του Taekwon-Do οι οποίες θα πρέπει να χρησιμεύουν ως οδηγός για όλους τους σοβαρούς μαθητευόμενους στην τέχνη αυτή.

ΕΥΓΕΝΕΙΑ (Ye Ui)

Μπορεί να πει κανείς ότι η ευγένεια είναι ο άγραφος κανόνας που έχει τεθεί από τους αρχαίους διδασκάλους της φιλοσοφίας ως ένα μέσο διαφωτισμού του ανθρώπινου όντος με την διατήρηση μιας κοινωνίας σε αρμονία. Θα μπορούσαμε ακόμα να πούμε ότι πρόκειται για την ύστατη απαίτηση που αναζητείται σε οποιονδήποτε θνητό.

Οι μαθητευόμενοι του Taekwon-Do θα πρέπει να προσπαθήσουν να εξασκηθούν στα παρακάτω στοιχεία ευγένειας προκειμένου να αναπτύξουν τον ευγενή χαρακτήρα τους και να εξασκηθούν στην τέχνη κατά τον δέοντα τρόπο.

  1. Προώθηση του πνεύματος αμοιβαίων παραχωρήσεων
  2. Αίσθημα ντροπής για τα προσωπικά τους ελαττώματα, περιφρόνηση για εκείνα των άλλων
  3. Επίδειξη ευγενικής συμπεριφοράς προς τους άλλους
  4. Ενθάρρυνση της έννοιας της δικαιοσύνης και του ανθρωπισμού
  5. Διάκριση του δασκάλου από τον μαθητή, του προϊστάμενου από τον υφιστάμενο, του πρεσβύτερου από τον νεότερο
  6. Τήρηση μιας συμπεριφοράς σύμφωνα με την εθιμοτυπία
  7. Σεβασμός προς τα υπάρχοντα των άλλων
  8. Χειρισμός των καταστάσεων με εντιμότητα και ειλικρίνεια
  9. Αποφυγή της προσφοράς ή της αποδοχής δώρου όταν υπάρχουν αμφιβολίες για την ορθότητα της πράξης

ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ (Yom Chi)

Στο Taekwon-Do, στη λέξη ακεραιότητα δίδεται ένας πιο χαλαρός ορισμός από εκείνον που συνήθως δίδεται στο λεξικό Webster. Θα πρέπει κανείς να είναι σε θέση να προσδιορίσει το σωστό και το λάθος και στην περίπτωση που έχει σφάλει, θα πρέπει να έχει την ευσυνειδησία να αισθανθεί ενοχή. Στη συνέχεια ακολουθούν κάποια παραδείγματα περιπτώσεων όπου η ακεραιότητα απουσιάζει:

  1. Ο δάσκαλος που δίνει μια λάθος εικόνα για τον εαυτό του και την τέχνη του, παρουσιάζοντας ακατάλληλες τεχνικές στους μαθητές του, λόγω έλλειψης γνώσεων ή αδιαφορίας.
  2. Ο μαθητευόμενος που δίνει μια λάθος εικόνα για τον εαυτό του «στερεώνοντας» τα υλικά θραύσης πριν από τις επιδείξεις.
  3. Ο δάσκαλος που συγκαλύπτει τις κακές τεχνικές με πολυτελείς αίθουσες προπόνησης και ψευδείς κολακείες προς τους μαθητές του.
  4. Ο μαθητής ο οποίος ζητά την αναγνώριση βαθμού από έναν εκπαιδευτή, ή που επιχειρεί να τον εξαγοράσει.
  5. Ο μαθητής που αποκτά έναν βαθμό για λόγους καλλιέργειας του εγώ του ή για την ενδυνάμωση του αισθήματος προσωπικής ισχύος,
  6. Ο δάσκαλος που διδάσκει και προωθεί την τέχνη του για υλιστικά κέρδη.
  7. Ο μαθητής του οποίου οι ενέργειες δεν συμφωνούν με τα λεγόμενά του.
  8. Ο μαθητής που αισθάνεται ντροπή να ζητήσει τη γνώμη από τους νεότερους από αυτόν.

ΕΠΙΜΟΝΗ (In Nae)

Μια παλιά παροιμία της Ανατολής λέει, «Η υπομονή οδηγεί στην αρετή ή την αξία; Μπορεί κανείς να ζήσει γαλήνια εάν δείξει υπομονή 100 φορές.» Βεβαίως, η ευτυχία και η ευημερία είναι πιο πιθανό να έρθουν σε εκείνον που έχει δείξει υπομονή. Για να επιτύχει κανείς, είτε πρόκειται για ένα υψηλότερο βαθμό είτε για την τελειοποίηση μιας τεχνικής, πρέπει κανείς να θέσει το στόχο του, και στη συνέχεια να επιμείνει σε αυτόν.

Ο Robert Bruce έλαβε το μάθημά του πάνω στην επιμονή από την αδιάλειπτη προσπάθεια μιας ταπεινής αράχνης. Αυτή του η επιμονή και το πείσμα του ήταν που του επέτρεψαν τελικά να απελευθερώσει τη Σκωτία κατά τον δέκατο τέταρτο αιώνα. Ένα από τα πιο σημαντικά μυστικά για να μπορέσει να γίνει κανείς καθοδηγητής στο Taekwon-Do είναι να ξεπεράσει κάθε δυσκολία μέσα από την επιμονή.

Ο Κομφούκιος είπε: «αυτός που είναι ανυπόμονος στα ασήμαντα θέματα σπάνια επιτυγχάνει στα θέματα μεγάλης σημασίας».

ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟΣ (Guk Gi)

Η αρχή αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική εντός και εκτός του do jang, είτε πρόκειται για τη συμπεριφορά στο πλαίσιο ενός φιλικού αγώνα είτε πρόκειται για προσωπικές υποθέσεις. Η απώλεια του αυτοελέγχου σε έναν αγώνα μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική τόσο για τον μαθητευόμενο όσο και για τον αντίπαλό του. Η αδυναμία του να ζει κανείς και να λειτουργεί μέσα στο πλαίσιο των δυνατοτήτων του αποτελεί επίσης έλλειψη αυτοελέγχου.

Σύμφωνα με τον Lao-Tzu «η σωστή απόδοση της έννοιας του ισχυρότερου είναι ότι πρόκειται για το άτομο εκείνο που κερδίζει έναντι του εαυτού του παρά έναντι κάποιου άλλου».

ΑΔΑΜΑΣΤΟ ΠΝΕΥΜΑ (Baekjul Boolgool)

«Εδώ κείτονται οι 300, που έπραξαν το καθήκον τους», μια απλή επιτάφια επιγραφή για μία από τις σπουδαιότερες πράξεις θάρρους γνωστές στην ανθρωπότητα.

Παρά το γεγονός ότι είχε να αντιμετωπίσει τις ανώτερες δυνάμεις του Ξέρξη, ο Λεωνίδας και οι 300 Σπαρτιάτες στις Θερμοπύλες έδειξαν στον κόσμο την έννοια του αδάμαστου πνεύματος, το οποίο γίνεται εμφανές όταν ένα θαρραλέο πρόσωπο και οι αρχές του βάλλονται ενάντια σε συντριπτικές πιθανότητες.

Ένας σοβαρός μαθητευόμενος του Taekwon-Do θα συμπεριφέρεται ανά πάσα στιγμή με σεμνότητα και ειλικρίνεια. Αν βρεθεί μπροστά στην αδικία, θα την αντιμετωπίσει χωρίς φόβο ή δισταγμό, με αδάμαστο πνεύμα, ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο αντίπαλος και πόσο μεγάλο το πλήθος των αντιπάλων.

Ο Κομφούκιος δήλωσε: «Είναι πράξη δειλίας να μην εναντιώνεται κανείς κατά της αδικίας». Όπως έχει αποδειχθεί ιστορικά, εκείνοι οι οποίοι έχουν επιδιώξει τα όνειρά τους με ειλικρίνεια, συνεχή προσπάθεια και αδάμαστο πνεύμα ποτέ δεν απέτυχαν στους στόχους τους.

«Επιδίωξε τους στόχους σου»

Ο ρόλος του Δασκάλου

Στις πολεμικές τέχνες ο ρόλος του Δάσκαλου είναι καθοριστικός. Και αυτό, γιατί οι τεράστιες κρυμμένες δυνάμεις που εξελίσσονται ιδιαίτερα στους νέους (μερικές φορές νομίζεις ότι καταργούν και αυτόν τον ίδιο τον νόμο της βαρύτητας) με τη σωστή σωματική άσκηση, αναπνοή και τοποθέτηση στον χώρο, θα πρέπει να εξισορροπούνται με τη σεμνότητα, την ταπεινότητα και την αυτοσυγκράτηση, που διαμορφώνονται παράλληλα κάτω από τη σωστή διδασκαλία, καθοδήγηση, αλλά και το παράδειγμα του ίδιου του Δασκάλου.

Ετσι, ο νέος που ασκείται στο Taekwon-Do κάτω από την επίβλεψη ενός χαρισματικού Δασκάλου, εθίζεται στο να είναι ευθύς, ήρεμος, ευγενικός και ευαίσθητος και να γίνεται φορέας αυτών των μηνυμάτων με τον τρόπο ζωής του βοηθώντας και τους φίλους του να ξεφύγουν από τα αδιέξοδα που δημιούργησε η σημερινή μας εποχή. Ο αυτοέλεγχος, η πνευματική διαύγεια και η σιγουριά που αποκτά κάθε ασκούμενος στο Taekwon-Do είναι η καλύτερη αυτοάμυνα στα προβλήματα του σημερινού ανθρώπου.

Ο Δάσκαλος

Κωνσταντίνος Σγουμπόπουλος

Ο Κωνσταντίνος Σγουμπόπουλος άρχισε να ασχολείται με το Tae Kwon Do το 1986 με Δάσκαλο τον Σταμάτη Κάσση και παρέμεινε μαζί του μέχρι το 2001 έχοντας 3 Dan και διδάσκοντας στη Σχολή του.

Κατόπιν, συνέχισε στην Αθλητική Ομοσπονδία Tae Kwon Do Ελλάδος (δίνοντας ξανά εξετάσεις) η οποία εκπροσωπεί το International Tae Kwon Do Federation και μέχρι σήμερα κατέχει 6 Dan.

Είναι International Tae Kwon Do Instructor από το 2008 και έχει λάβει μέρος σε Πανελλήνια Πρωταθλήματα έχοντας κατακτήσει πέντε φορές θέση στην πρώτη τριάδα. Εχει λάβει μέρος επίσης σε Πανευρωπαϊκά Πρωταθλήματα έχοντας κατακτήσει δεκαπέντε θέσεις στην πρώτη τριάδα και μία τρίτη θέση στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2012.

Επίσης, εξασκείται στην πρακτική του Zazen από το 2001 και της Satyananda Yoga από το 2003 και στο Iaido από το 2008 όπου και κατέχει το βαθμό 3 Dan.