ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΖΕΝ

Το Zεν είναι «σχολή διαλογισμού» και αποτελεί ίσως την πιο σημαντική επανάσταση της ανθρώπινης συνείδησης. Είναι η καρδιά κάθε αληθινής και ζωντανής πνευματικής παράδοσης. Ο μεγάλος δάσκαλος Ντόγκεν Ζεντσι, ο οποίος εξέφρασε τη σοφία και την ευσπλαχνία του Ζεν στην Ιαπωνία του 13ου αιώνα, έλεγε, «Το να μελετάς το Ζεν, σημαίνει να μελετάς τον εαυτό. Το να μελετάς τον εαυτό σημαίνει να ξεχνάς τον εαυτό. Το να ξεχνάς τον εαυτό σημαίνει να φωτίζεσαι από χιλιάδες πράγματα». Η Φώτιση είναι η αναγνώριση της ενότητας του εαυτού μας με το σύμπαν. Βλέπουμε χωρίς τον εγωιστικό μας εαυτό, χωρίς δυαδικότητα.

Ζαζέν ονομάζεται ο καθιστικός διαλογισμός και είναι η καρδιά του Ζεν. Ουσιαστικά, πρόκειται για τη μελέτη του εαυτού. Η λέξη Ζαζέν είναι ένας ιαπωνικός όρος που  προκύπτει από τις λέξεις Zα, που σημαίνει κάθομαι, και Zεν, που σημαίνει διαλογίζομαι και συγκεντρώνομαι. Κατά βάση, το Ζαζεν στοχεύει στην επαναφορά του μυαλού στην αρχική του κατάσταση η οποία είναι αγνή και καθαρή και έχει τη δυνατότητα να βλέπει τον κόσμο όπως πραγματικά είναι. Σημαντική στην πρακτική του Ζαζεν είναι η σιωπή, η οποία συνδέεται στενά με τη φώτιση.

Ο Βούδας «κάθισε» στη συγκεκριμένη θέση και η πρακτική του Zεν επιστρέφει στην ίδια καθιστική θέση ξανά και ξανά εδώ και 2.500 χρόνια, χωρίς καμία παραλλαγή. Η πρακτική αυτή έχει ταξιδέψει από την Ινδία στην Κίνα και την Ιαπωνία και από εκεί σε όλα τα μήκη και πλάτη της Ασίας, προτού φθάσει στη Δύση κατά τον 20ο αιώνα. Η παρακολούθηση της πρακτικής αυτής φαίνεται εξαιρετικά εύκολη όμως, όπως και σε τόσα άλλα, απαιτείται αφοσίωση για να φθάσει κάποιος στο βάθος της και να ανακαλύψει τη δύναμή της.

«Εδώ και τώρα», η έννοια κλειδί. Δεν υπάρχει τίποτα άλλο, παρά μόνο αυτή η στιγμή. Αυτό το τώρα είναι η πραγματικότητα. Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε την τάση να σκεφτόμαστε με όρους παρελθόντος ή μέλλοντος, αντί να συγκεντρώνουμε ολοκληρωτικά την προσοχή μας στις πράξεις, τα λόγια και τις σκέψεις της εκάστοτε στιγμής. Πρέπει να είναι κανείς παρών, με την απόλυτη έννοια της λέξης, σε κάθε του κίνηση· να συγκεντρώνεσαι στο εδώ και τώρα, αυτό είναι το μάθημα του Ζεν. Αυτό διδάσκει το Ζαζεν ή αλλιώς «σικαντάζα» που σημαίνει «απλώς κάθομαι», δηλαδή «χωρίς δικαιολογία, χωρίς σκοπό, μήτε ιδιοτέλεια» (μουσοτόκου).

Μαθαίνουμε να ελευθερωνόμαστε από τις προσκολλήσεις και να αυξάνουμε την εσωτερική μας ενέργεια ώστε να μπορούμε να τη διοχετεύουμε με τρόπο ευεργετικό για την ψυχική και σωματική μας υγεία. Βαθμιαία, μέσα από αυτήν τη διαδικασία αναπτύσσεται η συμπόνια, η δύναμη του να δίνεις.

Στον σύγχρονο άνθρωπο, το σώμα, η αναπνοή και το μυαλό είναι διασκορπισμένα· στο Ζαζεν όλα τούτα λειτουργούν ως μία αλήθεια, μία πραγματικότητα. Το πρώτο στοιχείο που προσέχουμε είναι η θέση του σώματος, αφού το ίδιο το σώμα έχει τον δικό του τρόπο να επικοινωνεί με τον έξω κόσμο και με την εσωτερική μας ύπαρξη. Η στάση του σώματος συνδέεται άμεσα με το τι συμβαίνει στο μυαλό και την αναπνοή μας. Η πιο αποτελεσματική θέση του σώματος στην πρακτική του Ζαζεν είναι η σταθερή, συμμετρική στάση του Βούδα, στην οποία η ένταση και η χαλάρωση βρίσκονται σε πλήρη ισορροπία.

Στο Zen Center Athens ασκούμαστε στην πρακτική του Ζαζεν γιατί θεωρούμε πως είναι ευεργετική για όλους τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως φύλου, εθνικότητας, θρησκείας και κοινωνικής τάξης. Στο Ζεν δεν προσθέτεις κάτι, ούτε αφαιρείς· απλώς βιώνεις την ολότητα.